Technologia IPL jest stosowana w dermatologii od 1994 roku w leczeniu różnych patologii, w tym trądziku różowatego, trądziku, zmian naczyniowych i zmian barwnikowych związanych z wiekiem, a także w odmładzaniu skóry i trwałym usuwaniu owłosienia.
IPL trafił do okulistyki dzięki amerykańskiemu lekarzowi, dr Toyosowi, który odkrył, że podczas zabiegów IPL na trądzik różowaty skóry pacjenci zauważyli znaczną poprawę objawów Zespołu Suchego Oka.
Zastosowanie IPL rozprzestrzeniło się następnie z dermatologii na okulistykę, szczególnie w leczeniu ZSO z dysfunkcją gruczołów Meiboma.
Fizyczne zasady działania technologii IPL
IPL opiera się na emisji impulsów światła o wysokiej intensywności przy użyciu ksenonowej lampy błyskowej. W przeciwieństwie do terapii laserowej, IPL wykorzystuje niekoherentne i polichromatyczne światło, od ultrafioletu do podczerwieni. Światło IPL przechodzi przez filtr usuwający promienie ultrafioletowe i zatrzymujący tylko światło czerwone i podczerwone, które ma wpływ na ZSO.
Widma emisji różnią się w zależności od urządzenia IPL i wskazania klinicznego, w zakresie od 400-610 nm do 1200 nm, przy fluencji od 8 do 56 J/cm2. Poziomy mocy stosowane w okulistyce są znacznie niższe niż te stosowane w dermatologii, gdzie celem jest zniszczenie, podczas gdy w okulistyce celem jest raczej modulacja.
Większość systemów IPL opiera się na bardzo krótkich, skalibrowanych impulsach, aby ograniczyć nagrzewanie skóry i przestrzegać czasu relaksacji skóry. Przerwy są ważne, ponieważ zapewniają, że skóra i powieki są stymulowane, a nie oparzone. Niektóre systemy IPL nie mają regulowanych impulsów i dlatego mogą poparzyć skórę, jeśli energia nie jest odpowiednio dozowana.
Urządzenia IPL składają się z głowicy z lampą błyskową, która emituje impulsy, filtra i optycznego systemu dyfuzji, który zapewnia równomierne dostarczanie światła przez skórę (STIM-ULI™, technologia opatentowana przez Quantel Medical i dostępna tylko z C.STIM®).
Urządzenia IPL są również wyposażone w system chłodzenia, aby zapewnić niezawodność systemu, stałą fluencję dostarczaną przy każdym impulsie oraz zoptymalizować bezpieczeństwo i komfort pacjenta.
Jaki jest mechanizm działania IPL?
Głównym mechanizmem działania jest gromadzenie energii przez chromofory (takie jak melanina i hemoglobina) - energia ta jest następnie przekształcana w ciepło.
Wszystkie mechanizmy działania w leczeniu ZSO nie zostały jeszcze w pełni wyjaśnione. Poniżej znajduje się lista mechanizmów działania IPL, które zostały zaobserwowane w praktyce klinicznej i wykazane w badaniach klinicznych.
1. Efekt naczyniowy
Po pierwsze, IPL działa na naczynia krwionośne. W dermatologii naświetlanie naczyń krwionośnych (hemoglobiny) powoduje koagulację drobnych, zmienionych naczyń w wyniku wysokiego poziomu energii.
W okulistyce impulsy IPL będzie miał raczej zlokalizowany efekt ogrzewania na poziomie naczyń i wokół nich. Moduluje to ich funkcję i zmienia ich temperaturę. Badania wykazały, że w przypadku zapalenia powiek liczba teleangiektazji na powiekach zmniejszyła się po sesjach IPL.
IPL poprzez efekt termiczny powoduje także upłynnienie meibum i ułatwia odblokowanie ujść gruczołów Meiboma.
Po upłynnieniu wydzieliny należy wykonać ekspresję gruczołów Meiboma, co zwiększa skuteczność leczenia IPL.
Bibliografia:
2. Poprawa jakości warstwy lipidowej i wydzieliny gruczołów Meiboma
Niektóre badania wykazały także wpływ na skład meibum po sesjach IPL.
Zaobserwowano zmianę składu frakcji lipidowej łez: dwa tygodnie po pojedynczej sesji IPL liczba białek i lipidów we łzach wzrosła. Film łzowy staje się bardziej stabilny i trwały ze wzrostem zawartości m.in. cholesterolu, trójglicerydów, a w szczególności fosfolipidów, które są produktami metabolizmu gruczołów Meiboma, ważnymi dla fizjologii filmu łzowego.
Bibliografia:
3. Poprawa funkcjonowania gruczołów Meiboma
IPL poprawia strukturę gruczołów Meiboma. Niektóre badania wykazały poprawę funkcjonowania gruczołów Meiboma ze względu na zmniejszenie ich niedrożności. Gruczoły są mniej rozszerzone i występuje wzrost gęstości pęcherzyków, jak pokazano na poniższym rysunku:
Bibliografia:
4. Działanie przeciwzapalne na skórę
Innym efektem IPL jest działanie przeciwzapalne na skórę, które różni się od efektu naczyniowego. Działanie przeciwzapalne wykazano na hodowlach komórek skóry.
We łzach dochodzi do zmniejszenia metaloproteinazy macierzy-9 (MMP-9), która ulega nadekspresji w przypadku trądziku różowatego, a także do zmniejszenia wielu cytokin zapalnych. Ten przeciwzapalny efekt IPL jest chyba najbardziej interesujący i wyjaśnia, dlaczego IPL poprawia objawy Zespołu Suchego Oka.
Bibliografia:
- Lee H, Han YE, Park SY, Lee JH, Chung HS, Moon SY, Kim JY, Tchah H. Changes in the expression of matrix metalloproteinase-9 after intense pulsed light therapy combined with meibomian gland expression in moderate and severe meibomian gland dysfunction. Cont Lens Anterior Eye. 2021 Jun;44(3):101339.
- Li Q, Liu J, Liu C, Piao J, Yang W, An N, Zhu J. Effects of intense pulsed light treatment on tear cytokines and clinical outcomes in meibomian gland dysfunction. PLoS One. 2021 Aug 26;16(8):e0256533
5. Fotobiomodulacja
Innym interesującym efektem może być fotobiomodulacja, chociaż nie jest jasne, w jakim stopniu dotyczy ona IPL. Efekt fotobiomodulacji jest dobrze zademonstrowany w publikacjach z koherentnym światłem laserowym lub diodami LED. Fotobiomodulacja odnosi się do zmian w funkcjonowaniu komórek pod wpływem światła. Efekt ten jest interesujący, ponieważ światło moduluje funkcjonowanie komórek poprzez poprawę mechanizmu mitochondrialnego. Oddychanie mitochondrialne ulega zatem poprawie, co powoduje proliferację fibroblastów i syntezę kolagenu, a tym samym odmłodzenie tkanek. IPL jest stosowany od wielu lat w dermatologii do odmładzania skóry, więc dlaczego nie na poziomie oczu?
Bibliografia:
6. Efekt neuronalny
Kiedy IPL jest stosowany w leczeniu pacjentów z bólem neuropatycznym, pacjenci ci przestają odczuwać ból przez kilka tygodni. Wydaje się zatem, że istnieje wpływ na neurony czuciowe oraz na unerwienie przywspółczulne i współczulne, a także efekt stymulujący unerwienie gruczołów Meiboma. Żadne badania in vitro nie wykazały wprost tego efektu, ale zaobserwowano wyniki kliniczne, które są bardzo interesujące pod względem symptomatologii.
7. Działanie przeciwzakaźne
Badania wykazały, że stosowanie IPL zmniejsza populację nużeńca.
Jedno z badań wykazało eliminację nużeńca po trzech sesjach w 83% przypadków. W ciągu trzech miesięcy następuje stopniowy spadek populacji nużeńca na powiece.
Bibliografia:
Podsumowując, IPL działa przez wiele różnych mechanizmów, niektóre z nich nie zostały jeszcze w pełni wyjaśnione. Wszystkie te mechanizmy najprawdopodobniej mają synergiczny i uzupełniający się efekt w leczeniu ZSO.
Wyniki zaobserwowane w rutynowej praktyce klinicznej pokazują, że IPL jest korzystną opcją leczenia ZSO.
--
Źródło: Prezentacja Dr Serge Doan (Bichat Hospital, Fondation Rothschild, Paryż, Francja) podczas sympozjum Quantel Medical SFO 2022 congress.
Replay: https://www.youtube.com/watch?v=Er-t8CdWbP8&list=PLAdA24jY-iBMpYBVqY9N7ARqWqyMPo8UG&index=3
