Zespół Suchego Oka to wieloczynnikowa choroba, która wpływa zarówno na stan powierzchni oka, jak i powiek.
Istnieją różne formy ZSO, w tym:
- ZSO związany z nadmiernym parowaniem łez lub spowodowany dysfunkcją gruczołów Meiboma (MGD), w którym warstwa lipidowa nie jest w stanie ograniczyć parowania łez;
- ZSO z powodu niedoboru warstwy wodnej filmu łzowego;
- mieszany ZSO, który łączy w sobie dwie powyższe postacie choroby.
W rezultacie leczenie pacjentów z Zespołem Suchego Oka może być trudne, ponieważ często wymagają oni więcej niż jednego rodzaju zabiegu, aby poczuc się lepiej.
IPL to nowa metod leczenia. Wielorakie mechanizmy działania IPL pozwalają na leczenie pierwotnych przyczyn ZSO, takich jak dysfunkcja gruczołów Meiboma, stan zapalny (trądzik różowaty i zapalenie powiek), zakażenie nużeńcem czy ból neuropatyczny.
Czym jest IPL (Intense Pulsed Light) i jak działa?
System IPL umożliwia dostarczanie intensywnego światła pulsacyjnego dzięki lampie błyskowej emitującej światło polichromatyczne.
Jednym z głównych mechanizmów działania IPL jest jego efekt termiczny, który powoduje upłynnienie wydzieliny gruczołów Meiboma. Tym samym ułatwia odblokowanie ujść tych gruczołów, które są odpowiedzialne za wytwarzanie warstwy lipidowej łez.
Do tej pory nie wszystkie mechanizmy działania IPL są w pełni znane i wyjaśnione. Wiele badań dowiodło, że IPL wykazuje także działanie przeciwzapalne, przeciwinfekcyjne i przeciwpasożytnicze (np. w stosunku do nużeńca). IPL ma również korzystny wpływ na unerwienie oka, dzięki czemu łagodzi ból neuropatyczny.
Kiedy należy zaproponować leczenie IPL?
Miejsce IPL w podejściu terapeutycznym zależy od pacjenta. IPL może być oferowany jako leczenie drugiego lub trzeciego rzutu, na przykład u pacjentów, którzy przeszli już kilka innych zabiegów oraz nie reagują na wdrożenie pielęgnacji powiek oraz na antybiotyki. IPL może być także oferowany znacznie wcześniej, ponieważ efekt zabiegów jest bardzo szybki i potencjalnie długotrwały.
Ważne jest, aby pamiętać, że wszystkie metody leczenia Zespołu Suchego Oka są komplementarne, co oznacza, że można zmienić jedną metodę leczenia na inną w zależności od przestrzegania zaleceń terapeutycznych przez pacjenta lub historii jego choroby.
Jakie są zalecenia przed wykonaniem zabiegu IPL?
Zabieg IPL można wykonać w gabinecie. Pacjent nie powinien mieć na sobie makijażu i powinien być ogolony.
Pacjentowi należy wyjaśnić procedurę leczenia. Jest to proste, szybkie i bezbolesne leczenie obejmujące od czterech do sześciu impaktów z każdej strony w okolicy okołooczodołowej lub na powiekach w przypadku ciężkiego zapalenia powiek. Podczas leczenia powiek należy zastosować osłonki nagałkowe, aby chronić gałkę oczną pacjenta. Podczas zabiegu może być odczuwalne ciepło.
IPL może być wykonywany na większości typów skóry. Jednak zastosowany poziom mocy (od 1 do 14 J/cm2) zależy od fototypu pacjenta. Jasna skóra wymaga większej mocy, a w przypadku ciemnej skóry należy użyć mniejszej mocy, ponieważ światło będzie łatwiej absorbowane przez pigment skóry. Nie ma żadnych skutków ubocznych poza poparzeniem skóry w przypadku przedawkowania. Zalecana standardowa fluencja dla fototypów od 1 do 5 wynosi 8 J/cm². W przypadku zabiegów na powiekach fluencję należy zmniejszyć do 4-6 J/cm².
Jak wygląda procedura leczenia?
Podczas zabiegu pacjent i lekarz muszą używać okularów ochronnych i/lub osłonek dostarczonych wraz z urządzeniem IPL. Na obszar zabiegowy nakładana jest warstwa żelu w celu poprawy transmisji światła. System C.STIM® IPL posiada opatentowaną technologię o nazwie Stim-ULI™, która zapewnia równomierne rozprowadzenie światła na skórze.
Impakty światła są dostarczane przez lampę błyskową:
- wokół oczu, w obszarze okołooczodołowym;
- lub bezpośrednio na powieki, dzięki zastosowaniu metalowych osłonek nagałkowych.
Wykonuje się od czterech do sześciu impaktów na stronę. Wymagane są trzy do czterech sesji w odstępie około 15 dni. W zależności od skuteczności leczenia i odczuwanych objawów mogą być zalecane dodatkowe sesje kontrolne, zwykle co 6 miesięcy.
Aby zoptymalizować wyniki leczenia, pod koniec sesji zaleca się ekspresję gruczołów Meiboma. Działanie termiczne IPL ułatwia ekspresję wydzieliny.
Jacy pacjenci kwalifikują się do leczenia?
Głównym wskazaniem do stosowania IPL jest dysfunkcja gruczołów Meiboma, tj. MGD lub ewaporacyjna postac ZSO spowodowana np. zapaleniem powiek.
Jednak IPL może być również stosowany w przypadku ZSO związanego bólem oka lub zespołem Sjögrena.
IPL może być również stosowany u dzieci, na przykład w przypadku powtarzających się gradówek, bez żadnych szczególnych przeciwwskazań.
IPL jest zatem skuteczną technologią w leczeniu Zespołu Suchego Oka. Wyniki mogą się różnić w zależności od pacjenta. IPL nie powinien być stosowany samodzielnie, ale jako część arsenału terapeutycznego zapewniającego długotrwałe rezultaty.
Źródło: Prezentacja dr Serge Doan (Bichat Hospital, Fondation Rothschild, Paryż, Francja) na kongresie ACOS [Association des Centres de l'Oeil Sec - Stowarzyszenie Ośrodków Leczenia Suchego Oka] 2022.
